Analiza ABC XYZ

Podczas planowania zasobów przedsiębiorstwa warto korzystać z Analizy ABC XYZ, która pozwala grupować je według ich ważności i regularności zapotrzebowania. Metoda ta bazuje na Zasadzie Pareto (80/20), opisującej zjawiska, w których 20% badanych obiektów związanych jest z 80% pewnych zasobów.

Zasada Pareto – przykłady

  • Zapasy materiałowe – 80% wartości zapasów stanowi 20% pozycji materiałowych. 
  • Zarządzanie jakością – 80% błędów stanowi 20% występujących rodzajów błędów. 
  • Efektywność produkcji – 80% czasów przestojów stanowi 20% ich przyczyn. 
  • Finanse – 80% kosztów w budżecie stanowi 20% pozycji budżetowych. 
  • Służba zdrowia – 80% zachorowań pacjentów stanowi 20% wszystkich rejestrowanych chorób. 
  • Służba zdrowia – 80% kosztów leczenia stanowi 20% pozycji wszystkich występujących pozycji kosztowych. 

Zasada Pareto w praktyce

W procesie poprawy efektywności wykorzystania zasobów, optymalizacji zapasów czy poprawy jakości należy zawsze w pierwszej kolejności skupiać się nad najistotniejszymi pozycjami stanowiącymi 80% udziału badanego zjawiska (np. kosztów zapasów, zakłóceń na produkcji, kosztów funkcjonowania firmy). 

Zasada Pareto jest podstawą na której powstała analiza/klasyfikacja ABC. 

Analiza ABC

Klasyfikacja zasobów według malejącej wartości lub innych kryteriów (okresu przechowywania, długości czasu dostawy, ilości powstawania błędów, wielkości zapasów itp.). Dokonuje się podziału na trzy klasy: A, B i C.  

Klasa A obejmuje pozycje o największym udziale wymagające szczególnej uwagi. Do klasy B zaliczane są zasoby o mniejszym udziale. Natomiast klasa C to wszystkie pozostałe. Istotą klasyfikacji ABC jest, aby wysiłek zaoszczędzony przy kontroli i ewidencji zasobów grupy C skierować na pozycje o największej istotności i udziale w całości zestawienia. Metoda ABC stosowana jest przy optymalizacji zapasów materiałowych, zaopatrzeniu, sprzedaży, dystrybucji, kontroli i zarządzaniu jakością, działaniach prewencyjnych w różnych dziedzinach życia oraz zarządzania procesami przedsiębiorstwa.  

Analiza XYZ

Jedna z metod klasyfikacji zasobów według regularności zapotrzebowania na nie i dokładności prognozowania: 

  • X – regularne zapotrzebowanie, niewielkie wahania, wysoka dokładność prognozowania. 
  • Y – zapotrzebowanie o charakterze sezonowym lub z wyraźnym trendem, średnia dokładność prognozowania. 
  • Z – bardzo nieregularne zapotrzebowanie, niska dokładność prognozowania. 

Inna wersja tej klasyfikacji zakłada podział według tempa zużycia lub sprzedaży: 

  • X – duże tempo zużycia. 
  • Y – średnie tempo zużycia. 
  • Z – małe tempo zużycia 

Współczynnik zmienności w klasyfikacji XYZ

Współczynnik zmienności w klasyfikacji XYZ określa wartości graniczne, które pozwalają określić i sklasyfikować 3 grupy X, Y i Z. 

Współczynnik zmienności liczony jest wg wzoru: 

Gdzie: 
V – współczynnik zmienności. 
S – odchylenie standardowe badanej próby. 
X – średnia arytmetyczna badanej próby. 

Przyjmowane graniczne dla grup X, Y i Z: 

Graniczne nie mogą być przyjmowane za każdym razem takie same. Ich wartości muszą być przyjmowane po analizie merytorycznej konkretnego przypadku, specyfiki branży i funkcjonowania firmy. Najczęściej jest on w przedziale: 

  • Grupa X – od 0 do 0,2-0,5. 
  • Grupa Y – od przyjętej górnej wartości X do 0,7-1,5. 
  • Grupa Z – od przyjętej górnej wartości Y do maksymalnej występującej w analizie. 

Analiza ABC XYZ

Połączenie klasyfikacji ABC z XYZpozwala na pogrupowanie analizowanych pozycji na 9 grup, w których najważniejsza grupa AX stanowi: 

  • Największy udział w całości zdarzeń (np. średnich kosztów zapasów magazynowych). 
  • Regularną powtarzalność i niewielkie wahania. 
  • Możliwość stosunkowo najłatwiejszego przewidzenia zakładanego zużycia w przyszłości. 


wróc do listy wpisów
OTIF zgodność dostawy

Konkurencyjność przedsiębiorstw wzrasta z każdym dniem, a każdy klient chce otrzymywać dostawę: dobrze, tanio i na czas. Wskaźnik OTIF (ang. On Time In Full) jest jednym z kluczowych wskaźników efektywności w przedsiębiorstwach (tzw. KPI). Wyraża poziom perfekcyjności dostaw (zgodnych z zamówieniem) wyrażony w procentach. 3 składowe OTIF Zgodność ilościowa – określa ile procent zamówienia zostało […]

Strategiczna karta wyników (SKW/BSC)

Aby skutecznie wdrożyć MBO należy stworzyć strategiczną kartę wyników (BSC/SKW), która wg założeń, w dużym uproszczeniu, obejmuje wskaźniki mierzące poziom realizacji przyjętej strategii. Jest to znakomite narzędzie do planowania i konsekwentnego realizowania strategii rozwoju. Uwzględnia podstawowy cel istnienia organizacji biznesowych, jakim jest zwiększanie wartości firmy przez krótkoterminowe wyniki oraz działania o charakterze długofalowym. Osiągnięcie tego […]

Wydajność a produktywność

Jak zwiększyć wydajność pracy i efektywność czasu pracy pracowników? Czym jest produktywność przy jednoczesnym zmniejszeniu ich zmęczenia oraz poprawie zadowolenia z wykonywanej pracy? Czy to jest możliwe? Wielu osobom może wydawać się niemożliwym uzyskanie jednocześnie wszystkiego na raz. Podstawą skutecznego zwiększania wydajności oraz jakości pracy jest zbudowanie wysokiej świadomości i motywacji pracowników. Najskuteczniejszym elementem motywacji do zwiększania […]

Zawsze możesz też skorzystać z formularza kontaktowego!