Wydajność a produktywność

Jak zwiększyć wydajność pracy i efektywność czasu pracy pracowników?  
Czym jest produktywność przy jednoczesnym zmniejszeniu ich zmęczenia oraz poprawie zadowolenia z wykonywanej pracy? Czy to jest możliwe? 

TAK! 

jak? 

Wielu osobom może wydawać się niemożliwym uzyskanie jednocześnie wszystkiego na raz. 

Poświęć trochę czasu i przeczytaj to, co jest napisane poniżej oraz na stronach, do których się odwołujemy, a znajdziesz na to odpowiedź. 

Zapraszamy również do przykładów wideo, które są dostępne na naszej stronie i przedstawiają jak można osiągnąć wszystkie w/w cele. 

Podstawą skutecznego zwiększania wydajności oraz jakości pracy jest zbudowanie wysokiej świadomości i motywacji pracowników. Najskuteczniejszym elementem motywacji do zwiększania efektywności są nie tylko finanse, ale przede wszystkim zarządzanie przez wartości godnościowe 

Oprócz skutecznych zasad motywacji pracowników niezbędna jest wiedza specjalistyczna w zakresie badania i organizacji pracy. Pozwala ona przynieść efekty minimalizacji przeciążenia pracą przy jednoczesnej poprawie efektywności czasu dodawania wartości

Ciekawe przykłady zwiększania wydajności i produktywności przy jednoczesnej redukcji obciążenia pracą (poprawa ergonomii i ekonomiki ruchów): 

Wydajność i produktywność przez wiele osób jest interpretowana jako ten sam wskaźnik. Nie jest to prawidłowe. Przykładem może być definicja wydajności i produktywność jako jedna umieszczona na popularnej Wikipedii, cyt. (stan na dzień 2012.04.04): 

Wydajność pracy (produktywność) jest to ilość dóbr lub usług wytworzonych przez pracownika w jednostce czasu. Produktywność jest miarą sprawności gospodarowania. Może ona być określana dla przedsiębiorstwa, procesu gospodarczego, gałęzi gospodarczej lub całej gospodarki danego państwa. W przypadku państw wydajność pracy mierzymy jako stosunek produktu narodowego brutto do liczby zatrudnionych w gospodarce. 

Bardziej prawidłową definicję wydajności przedstawia portal Encyklopedia Zarządzania, który rozdziela definicje wydajności i produktywności. Aczkolwiek nie można z nich wywnioskować jak prawidłowo liczyć produktywność i wydajność w ujęciu procesów wytwórczych przedsiębiorstwa. 

Wydajność to ekonomiczna miara efektywności odnosząca wielkość produkcji do wielkości zasobów użytych do jej wytworzenia. 
Wydajność można oceniać na różnych poziomach analizy i w różnych formach.  

Produktywność to stosunek ilości wytworzonej oraz sprzedanej produkcji, w określonym i rozpatrywanym okresie, do ilości wykorzystywanych lub zużytych zasobów wejściowych. 

W związku ze spotykanymi problemami w wielu przedsiębiorstwach, z prawidłowym rozdzieleniem wydajności od produktywności, bardzo często musiałem podejmować polemikę z managerami różnych firm na temat sposobów liczenia wydajności i produktywności. Poniżej przedstawiam moje osobiste interpretacje tych dwóch terminów. Odnoszą się jednak w znaczniej mierze do wskaźnika OEE (efektywnego wykorzystania sprzętu), który jest podstawowym wskaźnikiem w systemie TPM obejmującym kompleksowe zarządzanie produktywnością maszyn. 

Wydajność to nie jest to samo co produktywność. Często są one równe, ale nie są tym samym. Poniżej przedstawiam wytłumaczenie: 

 

Wydajność – określa ilość wykonanych dóbr czy wyrobów w określonym normatywnym czasie. Wydajność wyrażona procentowo określa stosunek ilości faktycznie wykonanych dóbr do zakładanej ilości, do wykonania w określonej jednostce czasu. Wydajność odnosi się do procesu technologicznego lub jego fragmentu, w którym uczestniczą pracownicy, maszyny, materiał i narzędzia. W uproszczeniu wydajność (WYD) wyrażoną procentowo możemy wyliczyć: 

WYD=(ilość sztuk wykonana)/(ilość sztuk zakładana wg normy)*100% 

Produktywność – może być liczona oddzielnie dla linii, gniazda, pracowników czy pojedynczych maszyn. Może być wyrażona ilością wyprodukowanych sztuk wyrobów w przeliczeniu na 1 pracownika w określonym czasie lub w przeliczeniu na pracownika ilości wytworzonej wartości dodanej, która jest wyrażona w ilości przepracowanego efektywnie czasu pracy (na podstawie norm czasochłonności dodawania wartości). Produktywność wyraża efektywne wykorzystanie dostępnego czasu pracy pracowników, maszyn lub linii/gniazd produkcyjnych. Produktywność (PRD) w uproszczony sposób, wyrażoną procentowo można wyliczyć w następujący sposób: 

PRD=[(ilość sztuk wykonana)*(suma czasów planowanych na wykonanie jednej sztuki)]/[(suma czasu dostępnego)*(ilość sztuk wykonanych)]*100% 

Bardzo przydatnym wskaźnikiem uzupełniającym do wskaźników produktywności i wydajności jest wskaźnik racjonalizacji

 

Łatwiej będzie zrozumieć różnicę pomiędzy produktywnością, a wydajnością na przykładzie  linii montażowej, ponieważ często są problemy z wyliczeniem i rozdzieleniem wydajności, i produktywności linii/gniazda: 

Przykład 1: 

Linia LPRO1, dane podstawowe: 

  • 10 stanowisk z obsadą 10 osób (1 osoba na każde stanowisko) 
  • 2 maszyny obsługiwane przez w/w osoby  
  • 8 stanowisk montażu i obróbki ręcznej 
  • wydajność linii 100%, normatywna -> 1 szt. 1 minutę – czas taktu = 1 min. 
  • obciążenie pracowników nierównomierne w przedziale od 70% do 95% dostępnego czasu taktu 
  • średnie obciążenie pracowników w w/w warunkach – 85% (oznacza to, że 85% czasu jest wykorzystane na wykonywanie czynności wg wytycznych, a pozostały czas 15% to oczekiwanie wynikającego z ograniczeń niepozwalających na idealne obciążenie pracowników – czyli równe 100%) 

z w/w 85% średniego obciążenia wynika, że pracownicy w ciągu 10 minut (takt 1 min.*10 osób) wykonują 8,5 minuty efektywnej pracy (85%*10min) 

Przykład 1, przypadek A: 

Linia produkcyjna LPRO1 w ciągu dostępnego czasu 1 godziny przy obsadzie 10 osób wyprodukowała zakładane wg normy 60 sztuk. 

Wydajność: 

(60sztuk wyprodukowanych)/(60 stuk wg normy)*100%=100% 

Produktywność: 

(8,5 min*60szt)/(60szt*10min)=85% 

Równoważenie pracy i balansowanie linii za pomocą diagramów Yamazumi  jest jedną z metod zwiększania wydajności i produktywności: 

Przykład 1, przypadek B: 

Linia produkcyjna LPRO1 w ciągu dostępnego czasu 1 godziny przy obsadzie 10 osób wyprodukowała mniej o 10 sztuk, czyli 50. 

Wydajność: 

(50sztuk wyprodukowanych)/(60 stuk wg normy)*100%=83,3% 

Produktywność: 

(8,5 min*50szt)/(60szt*10min)=70,1% 

  

Przykład 1, przypadek C: 

Linia produkcyjna LPRO1 w ciągu dostępnego czasu 1 godziny przy mniejszej obsadzie 8 osób wyprodukowała mniej o 3 sztuki, czyli 57. 

Wydajność: 

(57sztuk wyprodukowanych)/(60 stuk wg normy)*100%=95,0% 

Produktywność: 

(8,5 min*57szt)/(60szt*8min)=101% 

  

Przykład 1, przypadek D: 

Linia produkcyjna LPRO1 w ciągu dostępnego czasu 1 godziny przy mniejszej obsadzie 12 osób wyprodukowała więcej o 2 sztuki, czyli 62. 

Wydajność: 

(62sztuk wyprodukowanych)/(60 stuk wg normy)*100%=103,3% 

Produktywność: 

(8,5 min*62szt)/(62szt*12min)=70,8% 

  

Wniosek: 
mimo, że linia dla przypadku D osiągnęła największą wydajność wytwarzając najwięcej, to produktywność czy też efektywne wykorzystanie czasu pracy pracowników jest najniższe – na poziomie 70%. Niska wydajność jest spowodowana obsadą dodatkowych 2 osób, które wpłynęły na nieznaczny wzrost wydajności, ale kosztem produktywności. 

Prawidłowa interpretacja wydajności  i produktywności ma istotny wpływ na prawidłowe planowanie oraz rozliczanie pracowników z wykonanej pracy. 

Tych dwóch kwestii (planowania i rozliczania pracowników z wykonanej pracy) nie wolno w żaden sposób bagatelizować. 

Tak więc, aby zwiększyć wydajność pracowników, nie musi to oznaczać poprawy ich produktywności. Zwiększenie wydajności nie odnosi się tylko do pracowników, a do całego procesu. Zwiększenie wydajności linii przy jednoczesnym zwiększeniu produktywności pracowników jest jednym z kluczowych celów działań usprawniających. 

Jak zwiększyć produktywność i wydajność przy jednoczesnej redukcji zmęczenia i obciążenia pracą? 


wróc do listy wpisów

Zawsze możesz też skorzystać z formularza kontaktowego!