+48 22 290 55 44 info@staworzynski.com

Tytuł

Współczesny etos pracy

 Współczesny etos pracy – szansa na poprawę stosunków pomiędzy pracodawcami a pracobiorcami w warunkach polskiej gospodarki.

         Słowo „etos” w tłumaczeniu greckim „zwyczaj” czy „uosobienie”, w rozumieniu definicji oznacza składową kilku wzorów kulturowych określonych, jako idealne, wzorowe w odniesieniu do danej kultury lub grupy społecznej. Objęte etosem wzorce, stanowią normy i wartości a także całokształt stosunków międzyludzkich i relacji pomiędzy członkami określonej zbiorowości społeczeństwa. Wyrażane są zatem, jako jedna wspólna całość dla określonej zbiorowości, wyznającej te same przekonania i cechy. Obrazem i wynikiem istnienia etosu w określonym i m.in. połączonym kulturowo społeczeństwie, jest miara wartości godnościowych względem większości jego członków oraz przyjętych przez nich zasad i poważanych reguł. Tak więc, etos w danym społeczeństwie służy do regulacji zachowań i norm, odbiegających od przyjętych zwyczajów i paradygmatów, powszechnie uznanych przez większość.

                                           

    Przenosząc istotę pojęcia etosu na społeczeństwo gospodarcze (pracotwórcze), mamy na myśli zbiór pewnych cech, niepisanych zasad i reguł kulturowych, charakterystycznych dla określonej grupy społecznej. Warto przy tym zauważyć, że w czasach współczesnych dla tej określonej społeczności, tworzonej głównie przez środowisko pracodawców i pracobiorców, kultura i wszelkie zasady etyczne, klasyfikowane być powinny odniesieniu podmiotowym. Charakterystycznymi przykładami dla podejścia podmiotowego jest np. to, że każdy człowiek na swoim stanowisku posiada unikalną i pożądaną wartość dla podmiotu (firmy), koncentracja na wspólnych celach i zaangażowanie członków zespołu posiadających indywidualną wiedzę oraz umiejętności wykorzystywane na rzecz dobra wspólnego, pracobiorcy z góry należy się wynagrodzenie odpowiadające jego wartości, jaką przedkłada dla dobra i sukcesu firmy (przykład fordyzmu). Stosowanie powyższych zasad oraz wielu niewymienionych w środowisku pracy, wpływa korzystnie na proces kształtowania i utrwalania etosu pracowniczego. Przeciwieństwem takiego modelu etosu pracy, jest zarządzanie przedmiotowe. Polega ono na braku moralnego i godnościowego znaczenia pracy a główny motyw wiąże się z zarabianiem pieniędzy. System ten objawia się np. „niezdrową” rywalizacją między współpracownikami, przedmiotowym (materialnym) traktowaniem wartości pracy ludzkiej, lider zespołu odwołuje się do potrzeb rzeczowych oraz potrzeb ambicji zaspokajanych w sposób relacyjny, czyli taki, który odnosi się do porównań „lepszy – gorszy” z innymi osobami w zespole.

                                            

     Biorąc pod lupę te dwa spojrzenia na etos pracy, większość z nas uzna, że drugie podejście nie jest właściwe, ponieważ człowiek w tym przypadku traktowany jest przedmiotowo, wyłącznie dla efektu końcowego pracy. Patrząc na obecne trendy rozwoju gospodarek na całym świecie, to podejście nie gwarantuje stałego i zrównoważonego rozwoju firmy a także satysfakcji, lojalności i poczucia godności wśród ludzi tworzących daną organizację.
     Prawidłowym sposobem i podejściem do traktowania etosu pracy jest zarządzania podmiotowe, ponieważ odnosi się do wyższych wartości ludzkich oraz „idealnych” wzorców kulturowych uznanych w danym społeczeństwie. To spojrzenie otwiera drogę do współrozumienia pracodawców i pracobiorców, którzy działają w wierze wspólnej pracy na rzecz dobra całego społeczeństwa i poprawy poziomu bytu swojego najbliższego otoczenia, a także w duchu samorealizacji i rozwoju własnej osoby oraz powiększania swojego dorobku materialnego, pozwalającego na godziwe życie własne i rodziny.
         W rzeczywistości etos pracy tworzony przez środowisko wszystkich branż gospodarki w Polsce, niewątpliwie odbiega od „idealnego modelu” wartości i przejawiania kultury masowej podmiotowego etosu pracy. Z uwagi na długotrwałość procesu tworzenia i przekształcania się etosu pracy oraz inne uwarunkowania społeczne tj. (religia, kultura narodowa, wzorce wychowawcze, cechy indywidualne ludzi), zmiana istniejącego obecnie obrazu etosu pracy wymaga przede wszystkim czasu a także nowo powstałych modelów postępowania, propagowanych w danym społeczeństwie. Model ten wymaga gruntownej zmiany przekonań i nierzadko wiąże się ze zmianą podejścia pracodawców i pracobiorców do kultury pracy. Zaglądając w głąb społecznych przekonań Polaków na temat pracy i związanych z tym także cech godnościowych i kulturowych można stwierdzić, że nie zawsze są one zgodne z duchem wszystkich wartości wyższych, które powinny być wzorcem w społeczeństwie polskim. Wydaje się więc, że problemem w tym przypadku jest mentalność naszego społeczeństwa, pozostająca w sprzeczności z idealnym etosem pracy, niosącym korzyści nie tylko dla osób bezpośrednio związanych z pracą ale także całego społeczeństwa. Zmiana tej mentalności o ile w ogóle jest możliwa, wymaga zaangażowania większości członków tej społeczności, zaczynając od chęci zmian podejścia jednostki. Tylko w ten sposób, można wpłynąć na zaistnienie większych przemian widocznych w coraz to większym środowisku, które będzie wyznawało podobne przekonania.
      Nowoczesna forma etosu pracy jest swojego rodzaju modelem i wzorcem, do którego powinni dążyć wszyscy pracodawcy i pracobiorcy, aby czynić pracę lepszą dla człowieka i pożyteczną dla całości społeczeństwa, w którym żyjemy. Nowoczesna forma etosu pracy w perspektywie funkcjonowania firm produkcyjnych a także usługowych, może przynieść ogromne korzyści zarówno materialne jak i niematerialne. Ważne jednak jest, aby móc przełożyć wszystkie te zasady na trudne realia społeczne i biznesowe. Nowoczesny etos pracy musi odnosić się do czynników wymuszonych przez wolny rynek i silną konkurencyjność ukierunkowaną na ciągłe poprawianie jakości wytwarzanych dóbr przy jednoczesnym obniżaniu ich ceny. Te działania skutkują tym, że przedsiębiorstwa zmuszane są do systematycznej poprawy rentowności poprzez wzrost efektywności chociażby wykonywanej pracy. W nowoczesnym etosie pracy proces zwiększania efektywności realizowany jest zgodnie z zasadami ergonomii i humanizacji pracy oraz poszanowania godności człowieka. Ciekawym spojrzeniem na ten problem, jest filozofia ERGOlean Management, która łączy w sobie koncepcje etosu pracy z nowoczesnymi systemami zarządzania.

                                                              

 

Więcej na temat ERGOlean Management znajdą Państwo w poniższym artykule:

http://www.staworzynski.com/artykuly/ergo-lean-management

 

 

Źródła:

[1] PRACA W UJĘCIU JANA PAWŁA II NA PODSTAWIE ENCYKLIKI „LABOREM EXERCENS”

[1] A. BILKLE „DOKTRYNA JAKOŚCI – RZECZ O SKUTECZNYM ZARZĄDZANIU”, WARSZAWA 2014, STR. 86-88.

[1] ŹRÓDŁO INTERNETOWE: http://www.historiasztuki.com.pl/strony/021-01-06-ANTYKULTURA-POJECIA-ETOS.html, 20.05.2016R. 

ZOSTAŃMY W KONTAKCIE